लोणी गोपाळ राऊत श्रीरामपूर तालुक्यातील नायगाव येथील जनसेवा मंडळ व पंचक्रोशीतील शेतकऱ्यांनी नुकतेच उपविभागीय अधिकारी यांना निवेदन देत जुनी पीक विमा पद्धत व ट्रिगर प्रणाली पुन्हा लागू करण्याची मागणी केली तसेच एक रुपया पीक विमा योजना सुरू करण्याचेही निवेदन करण्यात आले.
सन २०२५–२६ मध्ये झालेल्या अतिवृष्टीमुळे नायगाव पंचक्रोशी तसेच श्रीरामपूर तालुक्यातील कापूस, मका,तूर व इतर पिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून, नुकसानग्रस्त व पात्र शेतकऱ्यांना पीक विमा योजने अंतर्गत देय
असलेली भरपाई तातडीने मंजूर करून अदा करण्यात यावी, अशी मागणी जनसेवा मंडळ,नायगाव व नायगाव पंचक्रोशीतील शेतकरी बांधवांच्या वतीने करण्यात आली आहे.
या मागणीचे निवेदन उपविभागीय अधिकारी, श्रीरामपूर यांना देण्यात आले.
यावेळी पीक विमा योजनेतील सध्याच्या निकषांबाबत शेतकरी बांधवांनी नाराजी व्यक्त केली.पूर्वीची पीक विमा पद्धत व ट्रिगर प्रणाली पुन्हा लागू करण्यात यावी, तसेच नव्याने लागू करण्यात आलेले शेतकऱ्यांसाठी प्रतिकूल ठरत असलेले निकष रद्द करून जुन्या शेतकरीहिताच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार पीक विमा योजना राबविण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली.
नायगाव पंचक्रोशी तसेच परिसरातील अनेक शेतकऱ्यांच्या शेतीपिकांचे अतिवृष्टीमुळे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले आहे. विशेषतः कापूस, मका व तूर या प्रमुख पिकांबरोबरच इतर हंगामी पिकांवरही अतिवृष्टीचा गंभीर परिणाम झाला असून अनेक शेतकऱ्यांच्या उत्पादनात मोठी घट झाली आहे.
या भागातील अनेक शेतकऱ्यांनी पीक विमा योजनेअंतर्गत आपल्या पिकांचा विमा उतरवून नियमानुसार विमा हप्ता भरलेला आहे. मात्र, प्रत्यक्षात अतिवृष्टीमुळे नुकसान होऊनही अनेक पात्र शेतकऱ्यांना अपेक्षित पीक विमा भरपाई
मिळालेली नसल्याची तसेच काही शेतकऱ्यांचे दावे अद्याप प्रलंबित असल्याची बाब निवेदनाद्वारे प्रशासनाच्या निदर्शनास आणून देण्यात आली.
जुनी ट्रिगर प्रणाली पुन्हा लागू करण्याची मागणी
शेतकरी बांधवांनी निवेदनात म्हटले आहे.
की,पूर्वीच्या पीक विमा योजनेतील मार्गदर्शक तत्त्वे व ट्रिगर प्रणाली शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने अधिक सुलभ व फायदेशीर होती. नैसर्गिक आपत्ती, अतिवृष्टी व प्रतिकूल हवामानामुळे पिकांचे नुकसान झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना नुकसान भरपाई मिळण्याची प्रक्रिया अधिक प्रभावी होती, असे शेतकरी प्रतिनिधींनी नमूद केले.
मात्र, सध्याच्या पीक विमा योजनेत लागू करण्यात आलेल्या नवीन निकषांमुळे अनेक प्रत्यक्ष नुकसानग्रस्त शेतकरी पीक विमा भरपाईच्या लाभापासून वंचित राहत असल्याची तक्रार करण्यात आली. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या हिताच्या दृष्टीने नव्याने लागू करण्यात आलेल्या निकषांचा पुनर्विचार करून शेतकऱ्यांसाठी प्रतिकूल ठरणारे निकष वगळण्यात यावेत, अशी मागणी करण्यात आली.
पूर्वी अस्तित्वात असलेली पीक नुकसान भरपाईची ट्रिगर प्रणाली पुन्हा लागू करण्यात यावी, जेणेकरून प्रत्यक्ष नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना तांत्रिक व प्रशासकीय अटींच्या जाचातून न जाता योग्य व वेळेत विमा भरपाई मिळू शकेल, अशी भूमिका शेतकरी प्रतिनिधींनी मांडली.
एक रुपया पीक विमा योजना पुन्हा सुरू करण्याची मागणी
यावेळी राज्य शासनाने पूर्वी राबविलेली एक रुपया पीक विमा योजना पुन्हा सुरू करण्यात यावी, अशीही ठाम मागणी करण्यात आली. शेतकरी आर्थिक संकटात असताना पीक विमा हप्ता भरणे अनेक लहान व अल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठी अडचणीचे ठरते. त्यामुळे अत्यल्प खर्चात, प्रतीकात्मक एक रुपया भरून पीक विमा संरक्षण मिळणारी योजना पुन्हा सुरू केल्यास अधिकाधिक शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळू शकतो, असे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
अतिवृष्टी, अवकाळी पाऊस, दुष्काळ, गारपीट व इतर नैसर्गिक आपत्तींच्या पार्श्वभूमीवर शेती व्यवसाय दिवसेंदिवस अधिक जोखमीचा होत चालला आहे. त्यामुळे पीक विमा योजना अधिक शेतकरीहितैषी, सुलभ व पारदर्शक स्वरूपात राबविण्याची आवश्यकता असल्याचे यावेळी नमूद करण्यात आले.
निवेदनामध्ये अतिवृष्टीमुळे नुकसान झालेल्या पिकांची योग्य पडताळणी करून पंचनामे व पीक नुकसान नोंदींची सखोल तपासणी करावी, पात्र शेतकऱ्यांचे प्रलंबित पीक विमा दावे तातडीने निकाली काढावेत तसेच मंजूर झालेल्या दाव्यांची भरपाई कोणताही अनावश्यक विलंब न करता संबंधित शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्यात यावी, अशीही मागणी करण्यात आली.
तसेच तांत्रिक अडचणी, नवीन निकष अथवा प्रशासकीय विलंबामुळे कोणताही प्रत्यक्ष नुकसानग्रस्त व पात्र शेतकरी पीक विम्याच्या लाभापासून वंचित राहणार नाही, यासाठी शासन व प्रशासनाने विशेष उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी करण्यात आली.
यावेळी सुभाष लांडे, विजय इंगळे, साईनाथ लांडे, उत्तम राशिनकर, विनोद बोर्डे, रमेश लांडे, भास्कर ठोंबरे, योगेश बुचुडे, मिलिंद राशिनकर, सुनील लांडे, सुधाकर लांडे, दादाभाऊ बोराडे, लताबाई जगन्नाथ लांडे, पोपट दरेकर, विकास लांडे, विकास बुचुडे, नवनाथ बुट्टे, बाळासाहेब लांडे, श्याम लांडे, ॲड. प्रशांत राशिनकर आदी शेतकरी व मान्यवर उपस्थित होते.
नायगाव पंचक्रोशीतील नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने न्याय मिळावा, प्रलंबित पीक विमा दावे निकाली काढावेत, जुनी व शेतकरीहिताची पीक विमा ट्रिगर प्रणाली पुन्हा लागू करावी, शेतकऱ्यांसाठी प्रतिकूल ठरणारे नवीन निकष वगळावेत तसेच एक रुपया पीक विमा योजना पुन्हा सुरू करावी, अशी एकमुखी मागणी यावेळी करण्यात आली.
